Na szpitalnym łożu
Niemal każda idea podlega konfrontacji z czasem, i zazwyczaj nie wychodzi jej to na dobre, a etyka, będąca funkcją zmysłów, staje się często bramą do pychy. Tak też jest w świecie medycyny. Tu najczęściej etyka konfrontuje się z prawem do życia... Po pierwsze nie szkodzić - stało się kluczem do rozwiązywania problemów etycznych każdego lekarza, który często staje przed wyborem: Bronić człowieka, czy utrzymywać jego funkcje życiowe bez względu na konsekwencje dla jego człowieczeństwa...
Hipokrates odwoływał się do rozumu, któremu obce są emocje i w tym tkwi jego wielkość. Upływający czas zdewaluował sens Jego idei i zredukował ją do sloganu służącemu niektórym ludziom do uzurpowania sobie prawa do decydowania o życiu i śmierci.
Nie szkodzić w ich rozumieniu - staje się fałszywym prawem do ingerencji w prawa natury, a zapominają, że pycha jest największym z grzechów głównych.
Po pierwsze nie szkodzić zostało zmanipulowane przez filozofię wykorzystującą metody sofistyczne jednego z mistrzów sofistyki – Protagorasa, który twierdził, że to człowiek ustala miarę wszelkich rzeczy, że to człowiek ustala, co istnieje, a co nie istnieje, że to człowiek rozstrzyga, co jest prawdą a co nie.
Idea Hipokratesa została poddana procesowi relatywizacji - i w ten o to sposób: Po pierwsze nie szkodzić - przyjęło w praktyce znaczenie opacznie rozumiane, czyli: Po pierwsze, za wszelką cenę, nie bacząc na konsekwencje i prawa natury, osiągnąć sukces. Człowiek w tej filozofii jest jedynie przedmiotem.
Tymczasem, treść przysięgi wskazuje na Hipokratesa jako zwolennika poglądu, że leczenie ma jedynie pomagać naturze w uzdrowieniu; że... - Lekarz ma nie przeszkadzać naturze, ma być sługą, pomocnikiem natury, a nie jej nauczycielem (minister – a nie magister naturae)*
Soren Kierkegaard, jeden z prekursorów filozofii egzystencjalistycznej - jej chrześcijańskiego nurtu – przypomina:
„Gdy śmierć jest największym niebezpieczeństwem, pokłada się nadzieję w życiu; ale gdy się zna jeszcze straszniejsze niebezpieczeństwo, pokłada się nadzieję w śmierci."
------------------------------------------------------------
*) Eskulap Świętokrzyski 2004 nr 7/8 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Dariusz Spanialski












