Czy jesteśmy rycerzami?
Rycerz, to wywodzący się z epoki wieków średnich wojownik, walczący konno za pomocą broni białej. Rycerze posiadali wówczas specjalny status społeczny i byli przedstawicielami uprzywilejowanej warstwy szanowanych ludzi. Jako osoby podlegające zwierzchności swojego pana, zobowiązani byli oni do pełnienia służby wojskowej w zamian za przywileje i ochronę swojego mienia. Ich postępowanie opierało się na specjalnym etosie, z uwzględnieniem kodeksu rycerskiego. Jak podaje nam literatura polska, każdy chciał być wtedy rycerzem, ale nie każdy mógł sobie na takową rycerskość zasłużyć. Aby pozostać w stanie rycerskim, trzeba było być człowiekiem nader szlachetnym, którego najgłówniejszą z cech była miłość do ludzi. Jan Suchodolski, nauczyciel historii na tajnych kompletach w Warszawie mawiał, jak się cieszy moje serce, jak wy młodzi, jesteście współczesnymi rycerzami na miarę rycerzy z wieków średnich. Czy do współczesnej młodzieży też można skierować takie stwierdzenie? Milczenie w tym miejscu, jest najlepszą formą odpowiedzi. Na przestrzeni dziejów, obraz rycerza został bardzo silnie ukształtowany przez średniowieczną sztukę malarską, francuskie pieśni rycerskie oraz legendy. Ksiądz Adam Niezgoda z Lwowa, mawiał często do młodych ludzi...nie bójcie się być rycerzami, bo to jest takie piękne i szlachetne... Rozważmy teraz, jak na temat rycerstwa rozpisuje się literatura. W literaturze polskiej, a dokładnie w kronikach Galla Anonima, zostaje również pokazany rycerz jako polski władca, a jest tutaj mowa o Bolesławie Krzywoustym. Został on przez Anonima, ukazany jako pan i rycerz niezwykle dobry i sprawiedliwy, posiadający niezwykłe przymioty. Według wspomnianej kroniki Galla Anonima, Bolesław przyszedł na świat za sprawą modłów świętego Idziego oraz za przyczyną postów mnichów z Prowansji. Jego odwaga, szybkość w działaniu, umiejętność przewidywania następstwa każdej sytuacji, stają się cechami jego rycerskiej postawy. W polskiej literaturze, Wacław Potocki, napisał swoje wielkie dzieło, zatytułowane „Transakcja wojny chocimskiej".
Potocki, przedstawia tu waleczność żołnierzy polskich i uwydatnia ich cechy jako bohaterów narodowych. O polskim rycerzu, rozpisywał się także Adam Mickiewicz, w poemacie zatytułowanym „Rękawiczka". Emrod, jest bohaterem tego utworu i doskonałym rycerzem średniowiecznym. Spełnia on zachciankę bezmyślnej Marty, która rzuca dla zabawy swą rękawiczkę, na arenę pełną dzikich zwierząt. Emrod, idzie na tę arenę by podnieść rękawiczkę kobiety, narażając tym samym swoje młode życie. W drugim utworze Adama Mickiewicza, pod tytułem „Grażyna", opisana jest księżna Grażyna, nacechowana zaletami prawdziwej rycerskości.
Dla ratowania ojczyzny, walczy ona w przebraniu Czarnego Rycerza. Jan Nepomucen Prawdzic porucznik WP, mawiał do batalionów pomocniczych złożonych z kobiet, ...rycerskości wam nie brak, stańcie więc w szranki z księżną Grażyną... Kolejny utwór mickiewiczowski, zatytułowany „Konrad Wallenrod", opisuje rycerza polskiego i jego niesłychaną waleczność, porównywalną do zachowania się lisa. Konrad w utworze tym, jest rycerzem, który walczy w obronie własnego kraju i jest on tym samym zmuszony, aby przyjąć postawę opartą na fałszu i dwulicowości. Zostaje on wielkim mistrzem, poznaje tajniki zakonu, zatem z łatwością postanawia go zniszczyć, by ratować swój ukochany kraj. Poemat „Śmierć Pułkownika", Adama Mickiewicza, opisuje natomiast bohaterkę powstania listopadowego Emilię Plater, umierającą w wiejskiej chacie leśnika, która znajduje się na uboczu głuchego lasu. W chwili śmierci, chce mieć ona przy sobie konia, nóż myśliwski, pas i mundur, by do końca swego życia móc walczyć z Moskalami. Doceniając jej postawę, kilka drużyn wojskowych złożonych z polskich kobiet, walczących podczas II wojny światowej, nosiło miano Platerówek. A major Janusz Szlaski, mawiał o nich...wielkie bohaterki o duszy rycerza... Drugi z polskich wieszczy Juliusz Słowacki, w poemacie zatytułowanym „Balladyna", ukazuje Kirkora, jako pełnego cnót średniowiecznego rycerza. Nie może on dłużej znieść nieprawości, jakich dopuszcza się król Polski Popiel i zachowując swój honor, postanawia zrzucić go z tronu. W okresie Młodej Polski, Stanisław Wyspiański, w „Weselu", ukazał czytelnikowi postać rycerza Zawiszy Czarnego, nacechowaną superlatywnymi przymiotami. Rycerz ten, jest symbolem marzeń Polaków o wolności i narodowym bohaterstwie. Jak mawiał papież Jan Paweł II...bądźmy i my rycerzami, to takie proste... Rycerz potrafi kochać i walczyć o wszystko to co owiane jest walorami honoru, dobra i miłości.
Ewa Michałowska - Walkiewicz
