... pisał Henryk Sienkiewicz ze Szwajcarii w maju 1916r.
Dla przybywających do Szwajcarii Polaków był to kraj wymarzony, Słowacki, który w liście do matki napisał „w tym uroczym kraju trzeba mieć serce pełne spokoju, ziemia ta to prawdziwy raj dla szczęśliwych". Żyjąc troskami dnia codziennego emigranci nie zapominali o kraju i o Polakach, w wielu wypadkach skazanych na tułaczkę emigracyjną. Dla wzmocnienia więzi pomiędzy emigracyjną Polonią były tworzone towarzystwa o charakterze narodowym, społecznym czy kulturalnym. Wydawano czasopisma poświęcone sprawie narodowej, pisano i wydawano teksty publicystyczne, prace literackie i naukowe, tworzono zbiory muzealne i biblioteczne związane z ojczyzną.
Właśnie z takiej „potrzeby serca" w murach zamku Rapperswil, z inicjatywy Władysława hrabiego Platera powstało muzeum polskie i biblioteka. W 1870 r. Plater przy poparciu władz miasta Rapperswil i wielu Polaków, m.in. Henryka Bukowskiego, otworzył muzeum "pamiątek historycznych i dzieł sztuki", było to możliwe dzięki emigrantom, którzy przekazywali na rzecz Muzeum Polskiego dzieła sztuki, pamiątki i militaria.
W 1927 roku zbiory Muzeum - zgodnie z ostatnią wolą Platera - zostały przewiezione do wolnej Polski i stały się własnością Muzeum Narodowego w Warszawie. Niestety, przez działania wojenne większość eksponatów została zniszczona w trakcie II wojny światowej.
A Muzeum w Rapperswilu przekształciło się Muzeum Polski Współczesnej /1936r./ pod patronatem Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Władze komunistyczne starały się nadać Muzeum wymiar propagandowy, co w ostateczności doprowadziło zamknięcia muzeum przez Szwajcarów w 1952r. Polskie Muzeum ponownie zostało otwarte w 1975r.
Wraz z Polskim Muzeum w Rapperswil powstała także biblioteka i jej historia wiąże się nierozłącznie z historią Muzeum Polskiego w Rapperswil, pierwszym, który objął posadę bibliotekarza był Zygmunt Wasilewski po nim Stefan Żeromski następnie Romuald Mielczarski, Stanisław Grabski, Florian Znaniecki, Kazimierz Woźnicki, Wacław Karczewski, Władysław Kłyszewski i inni. Podstawą dla założenia Biblioteki były zbiory Leonarda Chodźki zakupione dla Muzeum w roku 1874.
W 1883 r. trafiły do Muzeum archiwalia Władysława hrabiego Platera, a przyjaciel Platera - Henryk Bukowski pomnożył zbiory o rękopisy dotyczące T. Kościuszki. W bibliotece znajdowały się także zbiory Artura Wołyńskiego. Wciąż napływały pamiątki emigrantów...
W zbiorach bibliotecznych znajdowała się korespondencja Sobańskich, Gałęzowskich, Nabielaków, Gasztowttów, akty Towarzystwa Demokratycznego Polskiego, zakładów emigracyjnych we Francji, źródła do dziejów roku 1846 i 1848 oraz cenne materiały do udziału polskiego w wojnie krymskiej, źródła rękopiśmienne i drukowane do dziejów powstania styczniowego. Dziś w bibliotece znajdują się m.in. Jadwigi i Jana Nowak – Jeziorańskich oraz rodziny Romerów z Cytowian.
,,Magna res libertas" (wolność jest rzeczą wielką) -
- „Niespożyty duch polski stuletnią walką protestujący przeciw ciemiężącej go przemocy z wolnej ziemi Helwetów przemawia do sprawiedliwości Boga i świata" - to słowa wyryte na Kolumnie Barskiej /Wolności/.
Budowę kolumny zainicjował uczestnik Wielkiej Emigracji, konserwatywny polityk i publicysta Władysław hr. Plater (1806 - 1889), pragnąc uczcić setną rocznicę polskich walk o niepodległość, za których początek wielu Polaków wówczas uważało konfederację barską.
Początkowo kolumna miała stanąć w Zurychu - największym mieście Szwajcarii, gdzie mogłaby silniej zwracać uwagę mieszkańców i przybyszów na pozostawanie Polski w niewoli i na podejmowane przez Polaków kolejne powstania narodowe oraz na ich udział, w walkach niepodległościowych innych narodów.
Władze miejskie Zurychu utrzymującego żywe kontakty, zwłaszcza handlowe z zagranicą, a w tym z mocarstwami zaborczymi, obawiały się jednak ich negatywnej reakcji na tego rodzaju pomnik i nie wyraziły zgody na jego lokalizację w mieście.
W rezultacie kolumna stanęła w Rapperswilu i w nim to 18 sierpnia 1868 r. odsłonięto i poświęcono kolumnę na wzgórzu zamkowym. Obecna kolumna odrestaurowana została w 1952 roku ze środków polonii szwajcarskiej, a z okazji 200-lecia zostały podjęte kolejne prace konserwatorskie.
Niewielu Polaków zarówno mieszkajacych tu w Szwajcarii jak i w Polsce wie, że to właśnie tu, na zamku w Rapperswilu, po tułaczce żołnierskiej, spoczęło serce Generała Tadeusza Kościuszki, miało to miejsce w latach 1895 - 1927, w wieży zamkowej z orłem w koronie. Po odebraniu części zamku Polakom, zamurowano wejścia do wieży.
W "ogródku" zamkowym - dziś niedostępnym dla zwiedzających /macie zatem możliwość zobaczenia tego, czego większość zwiedzających nie widzi :D/ - znajduje się przede wszystkim grób założyciela Muzeum Polskiego, jego małżonki i przyjaciela oraz tablice pamiątkowe.
* Władysław hr. Broel – Plater, ur. 07.11.1808r. w Wilnie, zm. 24.04.1889r. w Broelbergu, założyciel Muzeum Narodowe Polskie w szwajcarskim Rapperswil, poseł, konserwatywny polityk i publicysta.
* Karolina Bauer – Plater, ur. 29.03.1807r.w Heidelbergu, zm.18.10.1877r. w Kilchbergu.
* Henryk Bukowski, ur. 1839r. w Kaukli pod Poniewieżem, zm. 11.03.1900r. w Sztokholmie, uczestnik powstania styczniowego, emigrant polityczny. W 1870 roku założył polski antykwariat w Sztokholmie, który odegrał rolę polskiej stacji naukowej w Szwecji. Był współzałożycielem Nordiska Museet. Aktywnie wspierał polskie muzeum w Rapperswilu.
Co jeszcze można zobaczyć w Polskim Muzeum? Dziś to przede wszystkim zbiór malarstwa polskiego, numizmatyka, odznaczenia polskie, starodruki, wystawy okazjonalne i wystawy z dziejów Polski - tek, którą wymazano z map historii i tej, która żyje swą wolnością.
Link do galerii:
http://www.kronikarz.org.pl/galerie/category/139-tu-najsilniej-bije-polskie-serce
Dla komentarzy wykorzystałam:
http://www.nasza-gazetka.ch/Menu_NG/ng1999/ng1999_6/paderewski-pol.html
http://www.polonia-polska.pl/index.php?id=msz01_77
http://images.google.pl/imgres?imgurl=http://www.inib.uj.edu.pl/info/goscie/konopka1/
http://wspolnota-polska.org.pl/index.php?id=o_IIIfor04
http://www.berno.polemb.net/index.php?document=36
http://miasta.gazeta.pl/krakow/1,42699,3728576.html
http://www.sciaga.pl/tekst/9338-10-henryk_sienkiewicz_zyciorys
















