To patronka, fundatorka i założycielka miasta nazwanego przez nią samą Skałą Najświętszej Maryi. 11 listopada Rada Miejska chce ogłosić Rok Błogosławionej Salomei. Uroczystości są zaplanowane niemal na cały przyszły rok. - Jubileusz urodzin naszej patronki chcemy uczcić ufundowaniem jej pomnika. Stanie 20 listopada przy ołtarzu polowym na placu kościelnym - mówi Piotr Trzcionka, historyk, mieszkaniec miasta.
Inicjatorami budowy pomnika jest Rada Mieszkańców Miasta Skała pod przewodnictwem Piotra Wilka. Mieszkańcy i parafianie postanowili, że sami sfinansują budowę pomnika. Nie zdradzają ile będzie kosztował, ale nieoficjalnie dowiedzieliśmy się potrzebują dziesiątki tysięcy złotych. Zbierają pieniądze, robią kwesty. - Przygotowaliśmy cegiełki za 10, 20, 50 i 100 zł - mówi Jolanta Penkala, przewodnicząca Rady Miejskiej, zaangażowana w budowę pomnika. - Rada nie może zdecydować o przekazaniu gminnych pieniędzy na to dzieło, ale radni osobiście włączają się w zbiórkę i sami wykupują cegiełki. Naszą ideą jest pozostawienie po sobie czegoś trwałego. Może ktoś powie, że lepiej remontować drogi, łatać dziury. Jednak dziury w drogach będą zawsze i zawsze trzeba będzie je naprawiać. Natomiast pomnik będzie trwałą pamiątką, którą zostawimy po sobie - przekonuje Jolanta Penkala.
Piotr Trzcionka zaznacza, że z prośbą o wsparcie budowy pomnika inicjatorzy zwrócili się nie tylko do osób mieszkających obecnie w mieście i gminie, ale także do tych, którzy osiedlili się w innych rejonach kraju lub wyjechali za granicę w poszukiwaniu lepszego życia. - Znamienne jest to, że pierwszą wpłatę mieliśmy 100 dolarów od osoby, która kiedyś mieszkała w Skale, a teraz przyjechała w odwiedziny - mówi Trzcionka i dodaje, że darczyńcami wspierającymi budowę około trzymetrowej figury są też właściciele miejscowych firm. Wiele sklepów, cukierni, księgarni w Skale wzięło cegiełki, by rozprowadzać również wśród swoich klientów.
Mieszkańcy uważają za chlubę to, że założycielką ich miasta jest osoba błogosławiona, której imię tłumaczą: "niosąca pokój". Kult bł. Salomei szerzy się w mieście i całej skalskiej parafii. Założycielka miasta jest też patronką miejscowego cechu rzeźników. To profesja bardzo popularna w Skale. Kamienice w niewielkim centrum miasta mieszczą kilkanaście sklepów mięsnych. Skalscy rzeźnicy są znani nie tylko tutaj handlują mięsem, wyrobami wędliniarskimi także na Śląsku. - Pod sztandarem cechowym rzeźnicy idą zawsze 19 listopada do kościoła, do kaplicy swojej patronki i tam modlą się w intencji swojego cechu - mówi Piotr Trzcionka, który również prowadzi rodzinny zakład rzeźniczy.
Mieszkańcy chcą o założycielce miasta przypominać młodzieży. Dlatego jej imieniem ochrzczą w przyszłym roku miejscowe gimnazjum. Poprzednie wielkie rocznice urodzin bł. Salomei były także uczczone w Skale. Sto lat temu na 700-lecie urodzin założycielki miasta powstała tu ochronka. - To było pierwsze przedszkole w mieście. Wybudował je ówczesny proboszcz Władysław Musielewicz. Ochronka służyła mieszkańcom przez pół wieku - mówi ks. Jan Robak, proboszcz parafii w Skale. Nad wejściem do ochronki umieszczono napis: "Ten spełni wszystko, kto połączy pożyteczne z przyjemnym". Teraz w tym budynku mieszkają wikariusze.
Proboszcz zaznacza, że pomnik bł. Salomei stanie przy ołtarzu polowym, który przed laty wybudował ks. prałat Stanisław Połetek ku czci tej błogosławionej. - Po jednej stronie ołtarza od 2003 r. stoi pomnik rzeźba papieża Jana Pawła II. Już wówczas myśleliśmy o postawieniu z drugiej strony rzeźby błogosławionej Salomei - przyznaje proboszcz. Mówi, że w latach 50 i 60-tych ubiegłego stulecia wielu kobietom nadawano imię Salomea. Przez to założycielka miasta była bardzo popularna wśród mieszkańców. - W ostatnich czasach znacznie mniej nadawano takich imion, ale mam nadzieje, że moda na imię Salomea wróci - mówi ks. Jan Robak.
Skalanie w czerwcu tego roku zaczęli przygotowania do budowy pomnika fundatorki miasta. Zwrócili się z tym do krakowskiego rzeźbiarza prof. Czesława Dźwigaja, który przed laty został uhonorowany tytułem "Przyjaciela Ziemi Skalskiej". Profesor zabrał się do pracy natychmiast. Gdy zrobił wzór pomnika zaprosił mieszkańców. - Salomea ma taką pogodną, przyjemną twarz. Spodobała nam się bardzo - mówi Jolanta Penkala.
Obecnie figura jest odlewana w brązie. - Przedstawiłem bł. Salomeę z lilią - symbolem niewinności. Moim celem było pokazanie jej jako skromnej zakonnicy, ale i dostojnej księżnej, która nosiła w sobie wielką godność - mówi prof. Czesław Dźwigaj. Zna postać tej błogosławionej, bo wiele razy bywał w Skale i sąsiednim Grodzisku, gdzie znajduje się pustelnia fundatorki Skały. Profesor opowiada o rodzinie bł. Salomei. - Miałem okazję robić kiedyś pomnik brata Salomei - księcia Bolesława Wstydliwego oraz jego żony św. Kingi, a nad nimi ducha Grzymisławy matki Salomei i Bolesława. Teraz dopełnieniem tego jest rzeźba bł. Salomei - mówi profesor. Zapewnia, że figura będzie gotowa na koniec października.
Barbara Ciryt
WSPARCIE
Datki na pomnik można wpłacać na konto nr 22 84500005 0020020024660006 z dopiskiem: "Figura bł. Salomei".
Ogłoszą Rok Błogosławionej Salomei
Obchody 800-lecia urodzin założycielki Skały rozpoczną się 11 listopada. Wówczas na uroczystej sesji Rada Miasta ogłosi Rok Jubileuszowy. Zostaną wręczone tytuły honorowe "Przyjaciel Ziemi Skalskiej". Zaplanowano wówczas również sesję naukową, na którą przyjadą prelegenci z UJ i PAN z wykładami związanymi z Błogosławioną. Dr Patrycja Gąsiorowska z PAN opowie o bł. Salomei oraz zakonie Klarysek w Grodzisku - Skale. Prof. Stanisław Sroka, dyrektor Instytutu Historii UJ wygłosi prelekcję o św. Węgierkach z XIII w. czyli Kindze, Jolencie i Katarzynie. Natomiast prof. Zenon Piech z UJ opowie o pieczęciach bł. Salomei.
Podczas wystawy starych dokumentów będzie można zobaczyć akt lokacyjny miasta na prawie magdeburskim oraz testament bł. Salomei.
17, 18, 19 listopada uroczystości związane z rocznica urodzin bł. Salomei są zaplanowane w kościele franciszkanów w Krakowie, gdzie znajduje się grób założycielki Skały. Tam nabożeństwo rozpocznie skalski proboszcz, z którym do Krakowa wybierają się mieszkańcy miasta.
19 listopada w Skale przypada odpust bł. Salomei.
20 listopada będzie odsłonięcie pomnika.
Kolejne uroczystości związane z Rokiem Jubileuszowym to konkursy kolęd, wierszy, pieśni religijnych, przedstawienia teatralne dotyczące Błogosławionej oraz konkurs filmowy, którego celem będzie przedstawienie Skały jako ziemi, która wybrała sobie bł. Salomea. Ważny moment obchodów Roku Jubileuszowego będzie w maju, bo na ten miesiąc zaplanowano nadanie miejscowemu gimnazjum im. bł. Salomei.
Założycielka
Salomea pochodzi z rodu Piastów. To córka Leszka Białego i księżniczki ruskiej Grzymisławy. Salomea poślubiła Kolomana, syna króla Węgierskiego. Złożyła śluby czystości i wyrzekła się przywilejów królewskich na węgierskim dworze. Wraz z Kolomanem zarządzała częścią państwa węgierskiego. Razem włączyli się w świecką wspólnotę III Zakonu św. Franciszka z Asyżu. Potem mąż 30-letniej Salomei w bitwie z Tatarami został ciężko ranny i zmarł. Salomea wróciła do Polski, gdy na krakowskim dworze zasiadał jej młodszy brat - Bolesław Wstydliwy. Ona jednak postanowiła oddać się życiu religijnemu, pokucie i modlitwie. Założyła zakon klarysek. W 1260 roku osiedliła się pod Krakowem, a siedem lat później założyła miasto Skałę Najświętszej Maryi.
