Społeczeństwo romskie charakteryzuje się bogatą a przede wszystkim mocno odmienną od polskiej kulturą. Wg opinii społecznej kobieta romska jest w niej lekceważona i traktowana jako ktoś gorszy. Czy tak jest faktycznie? Czy wystarczy zrozumieć kulturę romską ze wszystkimi jej obyczajami i tradycjami, by zrozumieć, że tak po prostu jest.
W języku romskim określająca kobietę, istnieje cała gama i tak: kobieta romska-Romni, człowiek –manuśni, oraz ćpaj, rakli, rani oraz nazwy które określają sytuację społeczną lub miejsce kobiety w rodzinie: mamni-babcia, kirwi-kuma, ciułani-gospodyni romanduni- mężatka, daj-matka. Nadal w środowisku romskim utarł się stereotyp jakoby kobieta była traktowana gorzej i pełniła drugorzędną, podrzędną rolę i, że przez mężczyzn jest inaczej postrzegana, co poniekąd w części jest prawdą. Fakt zasiadania przy oddzielnych stołach, czyli kobiety osobno i osobno mężczyźni był i jest podawany jako przykład dyskryminacji. Lecz nie dla Romów. Sytuacja taka wynika, kiedy pije się alkohol. W innych przypadkach, kiedy ma to charakter normalnego wspólnego spożycia posiłków, okoliczność zasiadania bez żadnego powodu, nie ma miejsca. Od dzieciństwa na swój wizerunek pracuje młoda Romni, przede wszystkim postępując tak by uzyskać opinie dobrej córki, kandydatki na żonę, potem żony i matki. Inicjacja seksualna przed zawarciem małżeństwa jest nie do pomyślenia i tej kwestii przestrzegają dość rygorystycznie. U Romów panuje zasada dotycząca porzucenia żony bez ważnych powodów, że do momentu kiedy ona zdecyduje on nie może bez groźby skalania poślubić innej. Czy dzisiejsze pokolenie kobiet romskich żyje nadal w tak mocno zakorzenionej tradycji? Zmiany są znaczne i widoczne. Osiadły tryb życia, likwidacja taborów, częstsze kontakty z większością etniczną, przymusowa edukacja, praca zawodowa, używanie języka polskiego- wszystkie te czynniki powodują, że romskie kobiety coraz bardziej przyswajają kulturę polską, żyjąc według jej norm i standardów.
c.d.n.
Tekst i foto : Jolanta Maria Budniak
/źródło –Romano Atmo/
