„Ochotnik do Auschwitz” po czesku
Rok 2010 obchodzony jest w Oświęcimiu jako Rok Rotmistrza Witolda Pileckiego, dzięki czemu Jego postać i dokonania zostały o wiele bardziej przybliżone mieszkańcom naszego miasta.
Na temat tego bohaterskiego Rotmistrza, którego imię nosi dzisiaj dawna Kolonia Lenina w Oświęcimiu napisałem książkę „Ochotnik do Auschwitz. Witold Pilecki (1901-1948)”. Książka ta została wydana w Polsce w 2000 roku i liczy 413 stron. Opublikowałem w niej także obszerny raport, który rotmistrz Pilecki napisał po wojnie w 1945 r. Aktualnie książka ta jest tłumaczona na język czeski i ma się ukazać drukiem w Republice Czeskiej w 2011 r.
Latem 1940 r. Witold Pilecki podjął w Warszawie dobrowolną decyzję, w uzgodnieniu ze swoimi przełożonymi z Tajnej Armii Polskiej, przedostania się do KL Auschwitz, aby utworzyć tam siatkę konspiracyjną, zorganizować łączność polskiej konspiracji z więzionymi w nim Polakami i przesyłać dane o zbrodniach SS, a później przygotować więźniów do walki.
Utworzona w obozie przez Pileckiego wojskowa konspiracja nawiązała kontakt z polskim ruchem oporu, za pośrednictwem którego m.in. wysyłano raporty do Komendy Głównej Związku Walki Zbrojnej/Armii Krajowej w Warszawie. Następnie informacje te przekazywane były do Londynu.
Pilecki dał się ująć hitlerowcom podczas łapanki w Warszawie i został przywieziony do KL Auschwitz we wrześniu 1940 r., gdy więzieni byli i ginęli w nim prawie sami Polacy. Nie istniał wtedy KL Auschwitz II – Birkenau, czyli druga część obozu, który dopiero wiosną 1942 r. uczyniono miejscem masowej zagłady europejskich Żydów.
Pilecki sądził, że istnieje możliwość uwolnienia więźniów i chciał taką propozycję osobiście przedstawić Komendzie Głównej Armii Krajowej w Warszawie. W nocy z 26 na 27 kwietnia 1943 r. wraz z dwoma współwięźniami w brawurowy sposób uciekł z obozu.
Po ucieczce Pilecki napisał raport dla Komendy Głównej Armii Krajowej w Warszawie, w którym alarmował o zbrodniach w KL Auschwitz na Polakach, Cyganach i masowej zagładzie Żydów, pisząc na temat obozowych krematoriów z komorami gazowymi w KL Auschwitz II-Birkenau: „Projekt zatwierdzono w Berlinie w trybie przyśpieszonym i przystąpiono do budowy takowych. Miały być gotowe na 1 lutego 1943 r., potem z konieczności terminy przedłużono i w kwietniu 1943 r. były już gotowe”.
Raport rotmistrza Witolda Pileckiego, który powstał latem w 1943 r., podobnie jak późniejszy jego obszerny raport napisany w 1945 r., są oskarżeniem ludobójczego systemu KL Auschwitz. Obydwa te raporty są także unikalnymi dokumentami, w których zawarty jest opis konspiracyjnej działalności polskich oficerów więzionych w tym obozie.
Adam Cyra
