Sądzę, że większość czytających to tytułowe pytanie odpowie sobie, że niestety, życie nie jest bajką.
Tymczasem Dubravka Ugrešić, urodzona w 1949 roku, jako obywatelka Jugosławii, autorka powieści, opowiadań, esejów i szkiców krytycznoliterackich, odpowiada na to pytanie twierdząco. Tytuł jej powieści, wydanej w tym roku przez „Znak" w serii „Mity" brzmi właśnie „Życie jest bajką".
W klimat powieści wprowadza nas już fotografia na okładce, przedstawiająca elegancką, starszą panią, starannie uczesaną, z delikatnym makijażem, który jednak nie tuszuje zmarszczek na twarzy wokół ust i oczu czy zapadniętych policzków, tak jak elegancki delikatny szal nie jest w stanie ukryć zwiędłej skóry na szyi oraz plam i przebarwień na starczej skórze. Kobieta na uniesionej dłoni trzyma soczyście zieloną żabkę, którą zdaje się zbliżać do warg, złożonych do pocałunku. Czy w życiu starszej pani pojawi się baśniowy królewicz? Czy spełnią się jej pragnienia, czy będziemy świadkami typowego dla baśni szczęśliwego zakończenia, a może los spłata kobiecie paskudnego figla? Patrzącemu na okładkę nie umknie haczykowaty nos kobiety, charakterystyczny dla Baby Jagi, a ta przecież budzi zakorzeniony jeszcze w dzieciństwie strach; nie darzymy mieszkanki charakterystycznej chatki na kurzej łapce sympatią, nie możemy jej wybaczyć, tego, że jest odrażająca i zła. Nie lubimy też starości, uciekamy od niej, nie chcemy o niej pamiętać, ale starości nie da się wymazać z naszego życia. Nie da się też pozbawić starej kobiety prawa do marzeń.
A jakie są bohaterki powieści „Życie jest bajką"? Autorka ukazuje wiele twarzy Baby jagi. Jedna z nich to starsza kobieta, którą opiekuje się dorosła córka, a gdy w ich życie wkracza młoda dziewczyna, wzajemne relacje nabierają nowych kształtów. Trzy kolejne bohaterki to Pupa, Beba i Kukla, przyjaciółki, wspólnie wyruszające w fascynującą podróż, dla jednej z nich ostatnią. Wreszcie poznajemy doktor Abę Bagay, slawistkę, która przybliża czytelnikowi tajemnice Baby Jagi, odwołując się przy tym do folkloru bułgarskiego, rumuńskiego, serbskiego, macedońskiego i wielu innych, aż do dobrze nam znanego powiedzonka „Deszczyk pada, słońce świeci, Baba jaga masło kleci". Zaczynamy lubić Baby Jagi, widzimy ich problemy i marzenia, rozumiemy poczucie osamotnienia, ich nieposkromiony przez wiek apetyt na życie, widzimy tęsknotę za najbliższymi, ale i coraz większą bezradność starego człowieka w zetknięciu z rzeczywistością. A wszystko to opowiedziane jest z poczuciem humoru, szczerze, a zarazem w sposób skłaniający do głębszej refleksji nad niełatwym losem kobiet, z których każda podszyta jest Babą Jagą.
Polecam więc lekturę tej książki wszystkim paniom, które weszły w ten okres, kiedy niechętnie mówi się o swym wieku i wszystkim tym, którzy bez względu na płeć chcą zaprzyjaźnić się z Babą Jagą.
Dubravka Ugrešić - Życie jest bajką
(Baba Jaga je snijela jaje)
Tłumaczenie: Dorota Jovanka Cirlić
Oprawa miękka
Wydanie: pierwsze
ISBN: 978-83-240-1596-2
Opracowanie graficzne: Witold Siemaszkiewicz
Rok wydania: 2011
Format: 140x205
Ilość stron: 300
Wydawnictwo: Znak
Cena detaliczna: 34,90 zł
