- dzisiejszy park, popularnie zwany Skaryszakiem nosi imię Ignacego Paderewskiego. Powstał prawie sto lat temu, w latach 1905-16, na gruntach łąk skaryszewskich.
Został on zaprojektowany przez planistę i ogrodnika Franciszka Szaniora.
Ma 55,5 do 58 ha (są podawane sprzeczne informacje w tym temacie). Jest drugim, co do wielkości parkiem w Warszawie.
Usytuowany na pograniczu Grochowa i Saskiej Kępy, na praskim brzegu Wisły, pozostałością której jest Jezioro Kamionkowskie i Port praski.
Jego położenie wymagało wybudowania mostu i śluzy na Jeziorku Kamionkowskim, której zadaniem była ochrona przed ewentualnymi powodziami.
Rozkwit parku przypadał na lata dwudzieste, kiedy na jednej z głównych alei odbywały się pokazy mody czy modeli samochodów. Szybkie i wygodne połączenie z prawobrzeżną stroną Warszawy za pomocą Mostu Poniatowskiego sprawiało, iż mieszkańcy chętnie i tłumnie go odwiedzali. Dodatkowym wabikiem w tym kierunku były zainstalowane tuż przy parku automaty ze słodyczami Firmy Wedel.
Imieniem jej założyciela nazwano ulicę, przebiegającą przy Stawie Kajakowym, a na jednym z jej domów można dziś zobaczyć poświęconą mu tabliczkę.
Park i teren przed nim upiększał barokowy kwietnik. Dodatkowo czas umilała muzyka płynąca z muszli koncertowej, a pijalne zdroje -pozwalały na ugaszenie pragnienia. Obecnie muszla jest odnawiana przez Centrum Pomocy i Kultury.
W 1925 r. (lub 1928, są sprzeczne informacje na ten temat) na jego terenie pojawił się plac zabaw, a także ogród różany. W tym samym czasie powstał również ogród daliowy z 5000 tysiącami kwiatów. W latach 1928-30 wybudowano na nim domek ogrodnika wg projektu Feliksa Dzierżanowskiego.
Dwa lata później na różance ustawiono na cokole z czarnego marmuru rzeźbę „Tancerka” autorstwa Stanisława Jackowskiego.
W 1929 r. - na malowniczym wzgórzu południowego Stawu Łabędziowego ukazała się rzeźba-
Olgi Niewskiej - ”Kąpiąca się”.
Brązowe odlewy w/wym. posągów zostały wykonane w 1862 r. - w warszawskiej fabryce odlewniczej.
Kolejną piękną rzeźbą jest „Rytm” Henryka Kuny, która znajduje się naprzeciwko kaskady.
W XI 1930 r. powstała kubistyczna rzeźba J. Biernackiego, która nie została umieszczona na terenie parku ze względu na śmierć jej wykonawcy. Były nawet wątpliwości co do jej istnienia, jednak slajdy Witolda Koniecznego, (ofiarowane przez jego syna- Muzeum Powstania Warszawskiego) temu zaprzeczały.
W 1932 r., w dzień święta narodowego Stanów Zjednoczonych - został odsłonięty spiżowy pomnik płk . Edwarda House a, (najbliższego współpracownika prezydenta USA W. Wilsona) ufundowany przez Ignacego Jana Paderewskiego, jednakże zniknął on w niewiadomych okolicznościach. Podobno w 1952 r. posłużył przy budowie P K i N. Potem jego replika została usunięta ze względów politycznych.
W 1937 r. u stóp świerkowego wzgórza ustawiono, maleńką , pobieloną wapnem kapliczkę autorstwa Jana Alchimowicza, która była skrytką kontaktową ruchu oporu w czasie II wojny światowej.
W okresie wojennym park doznał poważnego uszczerbku. Zostały zniszczone tereny sportowe, przystanie oraz mostki.
Ma on typowy charakter dla parku krajobrazowego.
Pomimo, iż zmieniały się osoby pracujące przy jego założeniu, to nie zmienił swego pierwotnego charakteru.
Wyjątkowej wartości plastyczno - przestrzennej nadaje mu sieć kanałów (11,3 ha wody) wraz ze stawami, których brzegi obsadzono romantycznymi wierzbami płaczącymi, malowniczy (w kształcie elips) układ dróg, mostków czy rozkład punktów widokowych na szczycie usypanych wzgórz.
Teren wraz z wylewami Wisły sprzyja rozwojowi roślin. Nad stawami- Łabędzim i Kajakowym rośnie 280 gatunków drzew i krzewów.
Przeważa drzewostan liściasty. Rośnie tu wiele: lip, klonów, dębów (m.in. dąb wielkoowocowy i kaukaski), wiązów górskich, szypułkowych, polnych czy syberyjskich. Występują tutaj kolekcje wierzb, korkowiec amurski, miłorząb, a także wielkie okazy topoli białej. Jeden z nich ma ponad 4 m.
Najprawdopodobniej należą one do pierwotnej roślinności łąk skaryszewskich. W 1947 r. na wzgórzach zasadzono świerki, w miejsce wyciętych w czasie II-ej wojny światowej. W pobliżu parkowych alejek, poza roślinami liściastymi można spotkać rosnące grupami iglaki. Należą do nich: sosna czarna, modrzew japoński, jodła kalifornijska, świerk Engelmanna czy 60- letni cypryśnik błotny.
Wielowarstwowy układ roślin, choćby krzewów takich jak głóg, bez czy deresz wraz z dostępem do wody przyciągają liczne ptactwo. Można w nim zobaczyć m.in. wrony, zięby, siwce, puszczyki, dzięcioły zielone, dzwońce, zaś zimą strzyżyki i gile.
Jednym z założeń dotyczących parku była jego funkcja sportowo-rekreacyjna. Pierwsze wzmianki dotyczące Stadionu Akademickiego Związku Sportowego pochodzą z 1917 i 1926 r. Po uzyskaniu dotacji w kwocie 59 500 zł (z funduszu dla bezrobotnych) rozpoczęto jego budowę. Otwarcie nastąpiło w 1927 r . Był on w stanie pomieścić 6 000 tys. osób.
W jego skład wchodziły: bieżnie, skocznie lekkoatletyczne, boisko piłkarskie, 6 kortów czy pływalnia na Jeziorku Kamionkowskim. Jego użytkownikiem stał się AZS oraz uczelnie. Na nim też odbywały się zawody międzyuczelniane. W 1929 r. na jego bieżni odbył się bieg lekkoatletyczny. W czasie II wojny światowej trybuny stadionu spłonęły.
Podczas wojny jego działalność została zawieszona. W 1945 r. wśród zawodników i działaczy sportowych narodziła się myśl o jej wznowieniu. Wówczas powstały nowe sekcje: sekcja tenisa stołowego, szachów, koszykówki czy siatkówki dla kobiet i mężczyzn.
W czasach PRL-u odbywały się tutaj mecze piłki nożnej, a na Jeziorku Kamionkowskim mistrzostwa w jeździe szybkiej na lodzie. Tutaj odbywały się również olimpiady szachowe. Wówczas władze wróciły do jego pierwotnej nazwy - Parku Skaryszewskiego.
Obecnie stadion jest używany przez Klub Drukarza - z sekcją: piłki nożnej, lekkoatletyczną, bokserską czy pływacką. Dzisiaj na terenie parku znajdują się korty tenisowe AZS, a Stajnia Pociecha oferuje naukę jazdy konnej dla dzieci, młodzieży i dorosłych oraz bezpłatną hipoterapię i rehabilitację ruchową.
Szerokie aleje umożliwiają zarówno jazdę na rowerze, jak i na rolkach.
Do innych atrakcji należą wieczory muzyczne, a także pokazy filmów w muszli koncertowej.
Rokrocznie od kilku lat - na wyspie od strony Bulwaru St. Augusta w rocznicę bitwy pod Olszynką Grochowską (przez pasjonatów nie tylko z Polski, ale i Europy) prezentowana jest jej rekonstrukcja.
W parku odbywają się także coroczne imprezy biegowe - Bieg Wedla i Warszawska Dycha.
W 2008 r. odbyły się tutaj Czwarte Warszawskie Spotkanie Ceramiczne.
Można tutaj również wypożyczyć sprzęt żeglarski, a jednocześnie zjeść posiłek w pubie „Pod pstrągiem” lub w restauracji „Figaro”, zaś ciasta własnej roboty skosztujemy w kawiarni „Misianka” popijając je kawą w towarzystwie naszego czworonożnego pupila.
Na terenie parku znajduje się wiele miejsc pamięci związanych z historią parku, Saskiej Kępy i ważnymi wydarzeniami.
Uczczono w nim zmarłych sportowców AZS, ofiary obozów i więzień poległych w latach 1939-45, lotników brytyjskich zestrzelonych w okolicach parku w 1944 czy też żołnierzy AK, Pierwszego Zgrupowania Saperów Praskich, którzy stoczyli walkę z oddziałem niemieckim.
Na środku głównej alei, w 1945 r., wg projektu Leona Danielewicza powstał Pomnik Wdzięczności Armii Radzieckiej.
Jego ostatnie miejsce pamięci zostało poświęcone ofiarom Polaków, którzy zginęli w Nowym Yorku, w czasie zamachu na W T C. - 11 IX 2001 r.
W 1973 r. park został wpisany do rejestru zabytków.
W 1981 r. nadano mu imię kompozytora, pianisty i polityka Ignacego Paderewskiego.
W 1988 r. przed parkiem, od Ronda Waszyngtona na postumencie z szarego granitu odsłonięto popiersie jego patrona. Było to możliwe dzięki działalności Towarzystwa Przyjaciół Warszawy.
W 2009 r. ten zabytkowy obiekt został uhonorowany tytułem najpiękniejszego polskiego parku, a dyrektor ds. technicznych Zarządu Oczyszczania Miasta, który się nim opiekuje otrzymał nagrodę pieniężną - w wysokości 5 000 zł oraz kosiarkę spalinową.
W europejskiej edycji konkursu o nazwie „Briggs and Stratton”- Park I. Paderewskiego zdobył trzecie miejsce.
link do galerii :
http://kronikarz.org.pl/galerie/category/183-poegnanie-jesieni-w-parku-im-ignacego-paderewskiego
Foto G.Gajowiak wraz z opracowaniem na podstawie Wikipedii.
Dim lights Embed Embed this video on your site
