NAD GROBAMI TYCH, KTÓRZY ODESZLI...
...wspominamy przeorane czoła zmarszczkami troski i myślenia o naszym dobru, wspominamy spracowane ręce, które razem z chlebem powszednim dawały nam – dzięki własnym trudom i mozołom- serce i miłość, bez których życie nie ma sensu. Wspominamy cierpienie, ból, które były ceną za prawość i wzniosłość życia... Wspominamy...
Jesteśmy dzięki temu świadomi, że nie wszystko odchodzi, przemija, umiera. Odsuwamy tę prawdę, że w życiu człowieczym tylko część zamienia się w proch, a tak dużo zostaje, trwa, nie podlega śmierci... - powiedział przed laty 826 -1863 – śp. ks. Czesław Matyjas proboszcz parafii Minoga.
Cenne słowa. Jakże stają nam się bliskie w owe pierwsze listopadowe dni każdego roku. Na każdym miejscu, które łączy nas z przeszłością. Nad każdym grobem czy miejscem pochówku, do którego zdążamy ze światłem cmentarnego znicza. Przy każdej mogile, czasem może bezimiennej. To wszystko przeszłość... historia... ludzie i ich bagaż ziemskiego życia, który przyszło im dźwigać zgodnie z przeznaczeniem. Czasem ciężki, trudny i różnorodny.
Na czas naszych smutnych refleksji wybrałam kilka fotografii pomników z cmentarzy w Olkuszu, Warszawie, Skale i Sosnowcu. I dopisałam kilka słów... powspominajmy...
1. Pomnik Francesco Nullo /1826 -1863/ – włoskiego pułkownika, dowódcy ochotników włoskich, którzy wzięli udział w Powstaniu Styczniowym 1863r. Zginął w bitwie pod Krzykawą. Miasto Skała upamiętniło jego udział w Powstaniu nadaniem jednej z ulic miasta nazwy im. Fr. Nullo.
2. Pomnik, półkolista kolumnada z napisem „Bohaterom Armii Radzieckiej poległym o wyzwolenie ziemi Olkuskiej”. Obok znajdują się rzędami ułożone zbiorowe mogiły ziemne z betonowymi obramowaniami, z numerem grobu i czerwoną gwiazdą. Spoczywa tam 1.113 osób, w tym część zidentyfikowanych. 
3. Miejsce spoczynku najprawdopodobniej członka dawnego herbowego rodu Oskierków... /od końca XVI wieku do 1939r. ród Oskierków gospodarował m.in.w majątku w Budsławiu od 1795 roku włączonego do zaboru rosyjskiego; w okresie międzywojennym w granicach Polski; obecnie wieś w Białorusi znana jest z barokowej bazyliki pobernardyńskiej i cudownego obrazu Matki Boskiej Budsławskiej/. 
4. Miejsce pochówku uczestników potyczki stoczonej z Rosjanami 5 marca 1863r. w czasie Powstania Styczniowego. Na skalskim cmentarzu obozowało wówczas zgrupowanie rosyjskie. Oddział powstańczy pod dowództwem Mariana Langiewicza i Antoniego Jeziorańskiego uderzył na Skałę i po trzygodzinnej walce wyparł Rosjan przy stratach własnych 23 zabitych i 24 rannych. Zginał wówczas w Skale m.in. Andriej Potiebnia rewolucjonista rosyjski pochodzenia ukraińskiego.
5. Pierwszy odnowiony przez Stowarzyszenie Opieki nad Zabytkami nagrobek byłej dziedziczki miasta Skały ś.p. Marianny Borowskiej, która przekazała grunty z przeznaczeniem na cmentarz grzebalny w Skale. To najstarszy, bo pochodzący z 1851r. grób przy głównej alejce starej części skalskiego cmentarza
6. Miejsce spoczynku ś.p. Marcina Pawłowskiego prezentera TVN, który po dwu i pół rocznych zmaganiach z chorobą nowotworową zmarł 20 listopada 2004r. Pochowany na Powązkach warszawskich
7. Katakumby na Powązkach warszawskich. Początkowo chowano tam osoby z otoczenia króla Stanisława Poniatowskiego i wybitne postacie tamtych czasów. Spoczywają tam szczątki m.in. Hugo Kołłątaja, ks. Franciszka Bohomolca, a z czasów nowożytnych Czesława Niemena.
8. Miejsce spoczynku Edwarda Gierka /1913–2001/. Polski polityk...m.in. poseł na Sejm PRL. Urodził się w Porąbce w Zagłębiu Dąbrowskim (teraz jest to dzielnica Sosnowca). Jego ojciec był górnikiem. Kiedy Edward miał zaledwie cztery lata, ojciec zginął tragicznie podczas w kopalni. Jego matka wyszła za mąż jeszcze dwukrotnie...Ostatnie lata Edward Gierek spędził w swojej willi w Ustroniu. Były przywódca PZPR zmarł w lipcu 2001 roku. Pochowany został w Sosnowcu Zagórzu. Zgodnie z jego życzeniem był to pogrzeb świecki. /pl.wikipedia/
9. Pomnik Jana Kiepury. Polskiego śpiewaka i aktora. Urodził się w Sosnowcu w 1902 r., zm. w 1966r. w Harrisom koło Nowego Jorku. Cieszył się prawdopodobnie największą międzynarodową sławą i popularnością spośród polskich śpiewaków okresu międzywojennego, odnosząc sukcesy na scenach czołowych teatrów świata, jak również w salach koncertowych i na ekranie kinowym. Od 1966r. corocznie odbywa się w Krynicy-Zdroju Europejski Festiwal im. Jana Kiepury. / pl.wikipedia/
10. Pomnik Kazimierza Opalińskiego. Polskiego aktora teatralnego i filmowego. Urodził się w 1890r. w Przemyślu, zm. 1979r. w Warszawie. W latach 1936–1939, jak również po II wojnie światowej był związany z Teatrem im. Słowackiego w Krakowie... Od 1953 był aktorem teatrów warszawskich Znany głównie ze sztuk Aleksandra Fredry. Występował w radiowej powieści W Jezioranach... Został pochowany w Alei Zasłużonych Cmentarza Powązkowskiego w Warszawie./pl.wikipedia/
Na zakończenie również posłużę się cytatem, tym razem polskiego astronauty Mirosława Hermaszewskiego /Dz.P.XI.2006r./
...jest pewna granica, której nasz umysł nie przekroczy. Na pewno wiemy, że wszystko podlega przemijaniu. I są rzeczy których już nie ma, ale w jakimś sensie nadal istnieją. To tak jak dalekie gwiazdy, które mrugają i świecą na niebie, ale których już tak naprawdę dawno nie ma...
Tekst i foto Barbara Szwajcowska
