Polacy dowiedzieli się o istnieniu nowego kontynentu w roku 1508, w rok po śmierci Krzysztofa Kolumba. Informacje te rozpowszechnił jeden z profesorów Akademii Krakowskiej Jan Głogowita. Informatorem profesora był jego asystent Jan Dantyszek, który często przebywał na dworze króla w Hiszpanii i z tamtąd przywoził najważniejsze i potwierdzone wiadomości o Nowym Świecie. Jan Dantyszek osobiście znał konkwistadorów a nawet przyjaźnił się z Hernanem Cortesem. Pierwsi Polacy w Meksyku poza nielicznymi wyjątkami to polscy jezuici, którzy pracowali na ziemiach dzisiejszego Mexico w latach 1627 do 1723, a wśród nich najbardziej znany Jan Hostyński, który pracował wśród Indian Taraumaras.
Po tym okresie pobytu polskich misjonarzy długo jeszcze Indianie nadawali swym dzieciom imiona słowiańskie typu: Ladislao, Bronislao, Stanislao i Casimiro. W latach 1800 – 1850 Polacy walczyli na frontach meksykańskich a do historii przeszła postać Karola Beneskiego, żołnierza i przyjaciela cesarza. W pracach nad ustaleniem granicy meksykańsko-amerykańskiej brał udział Polak, Paweł Tarnawa Malczewski, nie brakowało też w Meksyku Polaków walczących po stronie amerykańskiej, wśród których najbardziej zasłużeni to: K. Radzimiński, H. Soliński, J. Szulkiewicz, A. Węgierski. Jeden z polskich lekarzy, który osiadł w Meksyku na dłużej, Seweryn Gałęzowski przyczynił się w dużym stopniu do rozwoju nauk medycznych, unowocześnił szpitalnictwo. W 1862 roku w odziałach francuskich wojsk interwencyjnych, które najechały Meksyk znalazło się 2 tysiące polskich żołnierzy. Tak więc od 1862 roku do 1867 Polacy znów walczyli przeciwko sobie jedni po stronie meksykańskiej inni po amerykańskiej, nie w swojej sprawie i wybijali się wzajemnie. Santa Rosa - dramat polskiej koloni. W 1942 roku dotarło do Meksyku ok. 1.5 tysiąca polskich uchodźców z ZSRR. Poprzez starania generała Sikorskiego Polacy otrzymali od rządu meksykańskiego haciendę w Santa Rosa niedaleko miasta Leon. Rząd meksykański nagłośnił tę sprawę w taki sposób, że Meksykanie witali Polaków orkiestrą na dworcach. Polacy stworzyli kolonię, w której mieli własną szkolę, kaplicę, bibloitekę, szpital i ambulatorium. Mimo, iż Polacy mieli zagwarantowaną pomoc rządu meksykańskiego zostali zmuszeni przez polską ambasadę w Meksyku do opuszczenia hacjendy. Pojawia, się pytanie, dlaczego? Kolonia Polska, w Santa Rosa od początku była solą w oku władz komunistycznych Polski, które konsekwentnie prowadziły politykę zaszczuwania i dezinformacji, a kierującym polską kolonią zarzucono wychowywanie dzieci i młodzieży w duchu skrajnego nacjonalizmu. W koloni uruchomiono odziały milicji, która ogrodziła teren drutem kolczastym i skutecznie izolowała kolonię od kontaktu z resztą kraju jak również z Polonią amerykańską, która starała się pomóc uchodźcom. Obozem zawładnęli agenci NKWD, wydane w 1946 roku zarządzenie ambasady mówiło, że ci, którzy nie opuszczą obozu do 31 grudnia 1946 zostaną z niego usunięci siłą. Pod koniec grudnia zaczął się więc chaotyczny wyjazd, a specjalni urzędnicy z ramienia rządu amerykańskiego wydawali uchodźcom paszporty emigracyjne, dające im prawo do pracy oraz zamieszkania w każdej części Meksyku. Kiedy to polskie władze likwidowały obóz i skazywały rodaków na tułaczkę i brak schronienia, Meksyk po raz kolejny w historii ofiarował pomoc. Niestety Polacy nie mogli już z niej skorzystać oficjalnie, ponieważ sytuacja dyplomatyczna między oboma państwami była napięta, a urzędnicy ambasady polskiej wystąpili do rządu Meksyku o nie wtrącanie się w wewnętrzne sprawy polskiej koloni. Mimo tego, że rząd meksykański po takim wystąpieniu strony polskiej nie mógł dalej pomagać kolonistom, bardzo chętnie czynili to meksykanie dając Polakom zatrudnienie i często dach nad głową. Po całkowitym rozbiciu i likwidacji koloni polskiej w Santa Rosa, część emigrantów wyjechała do Stanów Zjednoczonych, część do Kanady a niewielka grupka wierząc w Polskę Ludową do kraju. Polacy, którzy pozostali, przyczynili się do rozwoju wielu dziedzin życia w kraju Azteków i Majów.
Meksyk. Religia.
Meksykanie to społeczeństwo w 90% katolickie. Dominacja naszej wiary rzymskokatolickiej jest znacząca, zważywszy trudną historię Kościoła katolickiego w Meksyku na przełomie dwóch ostatnich stuleci, a młode pokolenie Meksykan jest równie religijne jak ich przodkowie. Ok. 7% procent mieszkańców Meksyku wyznaje inne religie chrześcijańskie, istnieją kościoły metodystów, baptystów, prezbiterianów i anglikanów. W ostatnim czasie wielu wyznawców pozyskały kościoły zielonoświątkowców, adwentystów dnia siódmego i świadków Jehowy.
Misjonarze nawracający Indian na wiarę katolicką często przeszczepiali katolicyzm na grunt religii indiańskich, nierzadko starych bogów utożsamiano z chrześcijańskimi świętami i nadal obchodzono stare święta, tak jak w czasach przed przybyciem Hiszpanów. Obecnie chrześcijaństwo jest nadal stopione ze starymi wierzeniami, a w niektórych odległych regionach kraju jest, co najwyżej fasadą. Społeczności indiańskie dalej czczą wielu bogów pogańskich a uroczystościom religijnym urządzanym na ich cześć towarzyszy zażywanie odżywki halucynogennej, zwanej peyotl oraz obowiązkowo upijanie się.
Jedynym symbolem, który jednoczy cały kraj jest Nuestra Señora de Gwadelupe, ciemnoskóra Matka Boska z Guadalupe, która objawiła się Indianinowi Juanowi Diego i stała się największym ogniwem pomiędzy duchowością katolicką i indiańską. Wraz z upływem czasu i przekształcania się społeczeństwa w naród Metysów, Jej Wizerunek stał się najpotężniejszym symbolem katolicyzmu w Meksyku. Zapraszamy do lektury kolejnego odcinka, w którym poznamy historię Cudownego Objawienia się Matki Boskiej z Gwadelupy.
Czy wiesz, że?
- W jednej z wiosek w stanie, Oaxaca, Guelatao miejscu urodzenia jednego z najwybitniejszych prezydentów Meksyku, Benito Juareza jest szkoła nosząca imię Tadeusza Kościuszki, a dzieci śpiewają tam Mazurka Dąbrowskiego po Polsku?
- Pierwszym człowiekiem, który zbudował studnię głębinową na pustyni w Meksyku był Polak, Jan Hajet?
Największy i najpiękniejszy park w Mexico City, Parque de Chapultepec, w którym znajduje się Narodowe Muzeum Antropologii, Pałac Księcia Maksymiliana, Pomnik Kopernika, został założony i urządzony przez Polaka pana Staniewicza?
