Klub Polski w Słowacji - http://www.polonia.sk/

Według danych ówczesnego Konsulatu Generalnego PRL w Bratysławie w latach 1946 -1988 na Słowacji osiedliło się kilka tysięcy obywateli polskich. Liczba obywateli polskich zamieszkałych w niektórych regionach Słowacji (dotyczy osób osiedlonych w latach 1946 - 1988) Region Liczba osób Spišská Nová Ves 434 Nitra 289 Bratislava 172 Košice 115 Poprad 84 Banská Bystrica 53 Dolný Kubín 48 Trnava 39 Michalovce 33 Martin 28 Prešov 25 Žilina 24 Lučenec 19 Komárno 16 Považská Bystrica 16 Čadca 12 Piešťany 5 Niektórzy osiedleńcy otrzymali na własny wniosek obywatelstwo CSRS i później automatycznie RS.

Polacy mieszkający na Słowacji i Słowacy pochodzenia polskiego do 1989 nie mieli możliwości zorganizowania się we własnym stowarzyszeniu. Jedyną organizacją był Polski Związek Kulturalno-Oświatowy z siedzibą na Zaolziu.

Wkrótce po 17 listopada 1989 stworzono warunki do działalności innych organizacji mniejszościowych. Na Słowacji takie warunki powstały dopiero po podziale Czechosłowacji, kiedy powstała Republika Słowacka. W pierwszych miesiącach istnienia Słowacji trwał ogólny zamęt dotyczący charakteru nowego państwa. W tych warunkach Polacy rozrzuceni po całym terytorium nawiązali kontakty. Pomocną okazała się polska placówka konsularna i Kancelaria Prezydenta RS.

Pierwszą, jeszcze nieformalną grupą polonijną dającą o sobie wiedzieć była grupa Polaków i osób zaprzyjaźnionych w Martinie. Coraz żywszą aktywność wykazywały środowiska polonijne w Bratysławie i Koszycach. Przedstawiciel Polonii Ryszard J. Zwiewka był zapraszany w 1993 roku na spotkania przy "okrągłym stole mniejszości" organizowanym przez prezydenta Republiki Słowackiej Michala Kováča.

Pierwsze spotkanie odbyło się 20 maja 1993 r. Celem tego spotkania było, jak powiedział w swoim wystąpieniu prezydent "wysłuchanie otwartych poglądów na temat miejsca wszystkich mniejszości narodowych i grup etnicznych żyjących na Słowacji, na wzajemne stosunki między państwem i mniejszościami, na określenie problemów polityki narodowościowej w Republice Słowackiej, którymi zajmie się grupa niezawisłych ekspertów, uspokojenie mniejszości. Oczywiście postaramy się poszukać wspólne rozwiązania oraz dalszy sposób postępowania w naszej polityce wewnętrznej i zagranicznej".

W wyniku rozmów w komisji ekspertów ds. narodowości od 28. 9. 1993 Polonię reprezentował Zbyhnev Stebel. Ze względu na to, że Polonia nie miała własnej organizacji, ani Ryszard Zwiewka, ani Zbyhnev Stebel nie mieli mandatu na prezentowanie całej Polonii. Stąd ich pozycja na spotkaniu przy "okrągłym stole", czy też w Komisji Ekspertów była w znaczny sposób ograniczona i niezręczna.

W przeciągu 1993 roku odbyło się kilka spotkań przy "okrągłym stole". Prezydent nie jeden raz podkreślał sympatię dla Polonii i zrozumienie dla jej potrzeb. Chodziło tu szczególnie o możliwość przyjęcia obywatelstwa polskiego i o udzielanie pomocy finansowej dla przyszłej organizacji Polaków.

W międzyczasie nawiązano wzajemne kontakty między środowiskami polonijnymi w Martinie, Koszycach i Bratysławie. Zorganizowano przy pomocy Ambasady RP i Ośrodka Kultury Polskiej pierwszą szkółkę języka polskiego w Bratysławie i pierwsze ferie zimowe dla dzieci z tej szkółki. 18 stycznia 1994 roku został zarejestrowany w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych Republiki Słowackiej KLUB POLSKI. Członkami założycielami byli: Elżbieta T. Dutková, Zbyhnev Stebel, Ryszard Zwiewka, Mariana Jakubčová, František Letenay i Pavol Šramko. W regionach odbyły się pierwsze konferencje: w Koszycach prezesem Klubu został wybrany Tadeusz Błoński, w Bratysławie Zbyhnev Stebel a w Martinie Cezary Torebko.

Pierwszy Kongres Klubu Polskiego odbył się 16 kwietnia 1994, podczas którego przyjęto plan pracy na najbliższe lata i wybrano władze klubu. Prezesem Klubu Polskiego wybrano Ryszarda Zwiewkę a wiceprezesem Elżbietę T. Dutkovą. W skład Rady Klubu weszli: prezes, wiceprezes oraz prezesi klubów regionalnych w Martinie, Koszycach i Bratysławie.

Pierwsza kadencja władz klubu była ukierunkowana na uwiarygodnienie klubu w oczach administracji rządowej Republiki Słowackiej i Rzeczypospolitej Polskiej, nawiązanie współpracy ze Wspólnotą Polską i innymi organami i organizacjami obu państw. Ten trudny pierwszy okres Klub przeżył jeszcze bardziej zintegrowany.

W Bratysławie zorganizowano Dni Kultury Polskiej, w Koszycach Dni Muzyki Polskiej, w Martinie Dni Młodzieży Polonijnej, które dzisiaj mają już swoją stałą tradycję. Podstawowym zadaniem było jednak dotarcie z informacjami do co największej liczby Polaków rozproszonych po całej Słowacji.

Jedynym możliwym środkiem do osiągnięcia tego celu było wydawanie własnego czasopisma. 7 lutego 1995 na Ministerstwie Kultury zarejestrowano nasz miesięcznik społeczno-kulturalny Polaków w Republice Słowackiej MONITOR POLONIJNY. Redaktorem naczelnym została Danuta Meyza-Mariušiaková.

Numer zerowy wyszedł w grudniu 1995 roku. W tym miejscu należy przypomnieć, że Waldemar Oszczęda z Żyliny już w listopadzie 1994 r. z własnej inicjatywy zaczął redagować i wydawać, jak sam ją nazwał, gazetę niecodzienną Polaków na Słowacji "SKIERKA". Waldemar Oszczęda w trudnych warunkach, z pomocą całej rodziny wydał kilkanaście numerów, które dotarły dzięki pomocy ambasady RP do wielu polskich domów na Słowacji.

W listopadzie 1996 odbył się w Koszycach II Kongres Klubu Polskiego. Kolejne kongresy odbywały się: w październiku 1998 w Bratysławie w październiku 2000 w Martinie w listopadzie 2002 w Bratysławie Kolejnymi prezesami Klubu Polskiego byli: pierwszy prezes od 1994 do 1996 roku - Ryszard Zwiewka od 1996 do 1998 roku - Elżbieta T. Dutková od 1998 do 2000 - Lidia Grala - Bednarčik od 2000 do 2002 - Lidia Grala - Bednarčik i na kadencję 2002 - 2004 została wybrana - Lidia Grala - Bednarčik Prezes Klubu Polskiego